مرتضی جوهری

هاگانا در برابر قیام اعراب از سال ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۹ تلاش می کرد همزمان که از منافع انگلیس محافظت می‌کند، فلسطینی ها را نیز سرکوب کند. انگلیسی ها با اینکه سازمان هاگانا را به رسمیت نمی‌شناختند، اما در طول این سال ها ضمن تشکیل نیروهای پلیس شهرک نشین، با اعضای شبه نظامی این سازمان همکاری کرده و حتی به آنها آموزش های نظامی نیز می دادند. همین آموزش‌های نظامی و تجربه های به‌دست آمده در طول این سال ها بود که به آنها در جنگ اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۴۸ کمک زیادی کرد و در واقع اگر هاگانا را چارچوب تشکیل ارتش اسرائیل بدانیم؛ ایرگون پایه و اساس تشکیل موساد بود.
هاگانا در سال ۱۹۳۸ برای تسهیل در مهاجرت یهودیان به‌ویژه انتقال مخفیانه آنها بدون درنظر گرفتن محدودیت هایی که دولت انگلیس برای مهاجرت تعیین کرده بود، شعبه ای را به نام «موساد لی آلیاه بت» 
(Mossad LeAliyah Bet)تأسیس  کرد  که در عبری به معنی «مؤسسه مهاجرت مخفیانه» یا «مؤسسه مهاجرت بت» است. یهودیان در آن زمان به مهاجرت قانونی، 
«لی آلیاه الف» (Alef) و به مهاجرت غیرقانونی یا مخفی، «لی آلیاه بت» (Bet) می‌گفتند که همان الف و ب در حروف الفبا هستند. در آن زمان و نیز در حال حاضر، صهیونیست ها برای اینکه نام و هویت نهادها و سازمان های مخفی و مخوفشان فاش نشود و نام آنها را بر زبان نیاورند، همیشه واژه های سازمان و مؤسسه را به‌کار می‌برند؛ مثل ایرگون که به عبری به معنی سازمان است و اشاره به «اتسل» داشت؛ یا موساد که به عبری به معنی مؤسسه است و اشاره به «مؤسسه اطلاعات و عملیات ویژه» دارد که در حال حاضر در همه زبان های دنیا نیز به نام موساد شناخته 
می شود.
واژه های رمزی دیگری نیز در گذشته توسط موساد به‌کار برده می شد که در حال حاضر به دلیل اینکه فاش شده اند، احتمالاً دیگر در بین آنها کاربردی ندارند؛ مانند واژه «زیتون» که در قدیم برای نامیدن شبکه هایی از مأموران نفوذی آنها در کشورهای دیگر و حتی برای نام بردن خود سازمان اصلی به‌کار می رفت. شاخه زیتون، شبکه زیتون، شکوفه زیتون از اسامی رمزشان بود. شبکه جاسوسی که مأموریت داشت به درون ساواک در زمان پهلوی نفوذ کند نیز به زیتون معروف بود.
مؤسسه مهاجرت بت یا مهاجرت غیرقانونی، توسط «شائول اویگور»
 (Shaul Avigur) تأسیس شد و تا سال ۱۹۵۶ فعالیت می کرد. در واقع زمانی که انگلیس محدودیت هایی را تحت عنوان کتاب سفید برای مهاجرت یهودیان به‌وجود آورد، صهیونیست ها ساز مخالف زدند و با تشکیل این مؤسسه که در ابتدا مقر اصلی آن در آتن و سپس در پاریس بود، سعی داشتند به روش خود عمل کنند. این مؤسسه در طول جنگ جهانی دوم نیز در انتقال یهودیان نقش پررنگی داشت و در مجموع در طول فعالیتش حدود ۱۰۰ هزار یهودی را به طور غیرقانونی به سرزمین فلسطین منتقل کرد. یکی از وظایف موساد نیز از زمان تشکیل شدنش تاکنون، انتقال غیرقانونی و مخفیانه یهودیان به فلسطین است و رویه کاری اش یا همان مهاجرت غیرقانونی و مخفیانه (قاچاق انسان) تاحدودی شباهت به «مؤسسه مهاجرت بت» دارد.
ادامه دارد...